Anno de 21^ste eeuw, de stad als inspirerend visueel geheugen.

‘Een groep ondernemende mensen, voornamelijk van buiten Brielle, heeft enige weken besloten zich verenigd in te zetten voor het behoud van oud-Brielse schoonheden’, meldde de Rotterdammer op 3 januari 1961. Een van de initiatiefnemers voor de, enkele jaren later opgerichte, NV Vestingstad Brielle was de toenmalige stadsarchivaris Jacques Klok. Een kleine halve eeuw later, laat hij zich nog even gedreven uit de noodzaak de cultuurhistorie van de stad te beschermen. ‘Er waren al zoveel panden verloren gegaan’. Hij herinnert zich de toen nog beperkte lijst van rijksmonumentale panden, aangevuld met 150 door de gemeente als waardevol beschouwde panden. ‘Maar dat was lang niet genoeg’. Inmiddels telt Brielle 376 rijksmonumenten, is de binnenstad aangewezen als beschermd stadsgezicht en heeft de gemeente op 10 mei 2005 zelf nog eens 43 panden op een gemeentelijke monumentenlijst geplaatst.

Dat de gemeente gaandeweg zeer doordrongen is geraakt van de noodzaak van een zorgvuldig beleid, gecombineerd met een doelgerichte begeleiding van bouwaanvragen in het beschermd stadsgezicht en de monumentale omgeving daarbuiten, blijkt bijvoorbeeld ook uit de Nota Kunst en Cultuur 2007 – 2010. De in deze nota geformuleerde uitgangspunten zijn:

- behoud van de vestingwerken;

- voeren van een actief en stimulerend monumentenbeleid;

- behoud van het museum en het streekarchief als belangrijke hoeders van ons cultureel erfgoed;

- archeologische vondsten onder de aandacht brengen van een breed publiek.