De zeventiende eeuw; de stad legt vestingwerken aan.

Sinds de Geuzen Brielle innamen, is er veel aan de stad veranderd. Van de Noordpoort, die zij met hun scheepsmast rammeidden, is de fundering nog zichtbaar en zelfs deels opgemetseld. Maar mede door het gemak waarmee de Geuzen de stad hadden ingenomen en de daarna voort durende oorlogsdreiging, besloten de Staten de vestingwerken te verbeteren en aanzienlijk uit te breiden. Hierbij kreeg vooral de oostzijde veel aandacht. Sinds de inpoldering van de Goote was deze zijde van de stad extra kwetsbaar.

De aanpassingen gebeurden volgens het principe van het gebastioneerde vestingstelsel. Zo werd al in 1572 voor de Noordpoort een bastionachtig buitenwerk aangelegd en in de daarop volgende jaren de mond van de buitenhaven voorzien van twee flankerende kleine forten.

Elders werden muren gemetseld en de stadspoorten versterkt. Het benodigde hout kwam uit Dordrecht en Noorwegen, de stenen uit Gouda en Oudewater. Vanaf 1579 werd gebouwd aan de noordzijde van de stad, langs Zevenhuizen verrezen panden. Nieuwe verdedigingswerken werden verder buiten de stad aangelegd en de vrijgekomen kavels uitgegeven aan particulieren. In oktober 1587 werd bijvoorbeeld aan de oostzijde begonnen aan een nieuw stelsel verdedigingswerken, waarbij de westelijke arm van de Goote - tot dat moment dienstdoende als stadsgracht – werd omgevormd tot haven, de Binnenhaven. De oostelijke rivierarm werd de nieuwe stadsgracht, met daarlangs een nieuw verdedigingsfront in de vorm van een aarden wal met enkele kleine, onregelmatig gevormde bastions.   

Daarbinnen vestigden zich verschillende bierbrouwerijen, een zoutziederij en het magazijn van de stadsfabriek. In 1589 werden de eerste percelen voor de omgeving van de Kaaistraat uitgegeven en in 1597 aan de zuidzijde aan het Slagveld.

Omdat de oude buitenhaven langzamerhand verzandde, werd in 1607 besloten tot het graven van een nieuw havenkanaal, in oostelijke richting. Hiervoor werd de middeleeuwse, door de Geuzen geramde, Noordpoort afgebroken. Ervoor in de plaats kwam de Waterpoort, aan de ingang van de Maarlandse haven.

Van de zestiende en vroeg zeventiende-eeuwse vestingwerken is niets bewaard gebleven. Omstreeks 1625 moet opnieuw een ingrijpende vernieuwing hebben plaatsgevonden, waarbij nieuwe wallen en zeven nieuw bastions werden aangelegd.

Het proces van vernieuwing en vervanging duurde tot 1713. Sindsdien is er weinig meer aan de vesting gewijzigd. De vestinggordel van Brielle telt negen bastions en vijf ravelijnen. De laatste grote restauratie vond laats tussen 1972 en 1975.