Beknopte geschiedenis van het Brielse carillon

 
Het Brielse carillon 
 
De Sint Catharijnetoren, waarin het carillon hangt, dateert van 1482, toen de huidige hoogte van 57 meter werd bereikt. Er werd een luidklok ingehangen, de Catharina, gegoten door Steven Butendiic. De toren is wegens geldgebrek nooit afgebouwd, maar kon met zijn stompe bovendeel goed dienen als vuurbaken.
 
Aanvankelijk werd de tijd aangeven door slagen op de Catharina. Wijzerplaten waren er nog niet. Dat kon ook niet omdat er geen uurwerk was. Dit kwam later, met wijzerplaten met slechts één wijzer, de kleine. Dit was voor die tijd nauwkeurig genoeg. Mensen keken niet op een paar minuten!
 
Het uurwerk, met tegelijk een speelwerk, werd aangebracht in 1578, zes jaar na de inname door de 'watergeuzen'. Het speelwerk kreeg 12 klokken. De primaire functie was de aandacht vragen voor de uurslagen. Pas rond 1600 wordt het mogelijk de klokken handmatig te bespelen en is er sprake van een carillon of beiaard. De klokken kwamen in het middelste galmgat te hangen aan de oostkant, boven het kerkdak. Daar hangen ze nu niet meer.
De klokken werden in 1660 vervangen door klokken van François Hemony, een klokkengieter die wereldfaam verwierf doordat hij de eerste was die zuivere klokken kon maken. De Hemony-klokken vormen de basis van het huidige carillon.
 
In de Tweede Wereldoorlog werden de klokken, samen met klokken uit andere steden, op transport gezet naar Duitsland om te worden omgesmolten t.b.v. de wapenindustrie. Het schip "Op Hoop" dat de klokken vervoerde zonk op het IJsselmeer. Het is nooit duidelijk geworden of dit een ongeluk betrof of een verzetsdaad, mogelijk van de schipper zelf. Na de oorlog werd het schip gelicht en na identificatie werden de klokken weer aan de betreffende steden teruggegeven.

In 1971 werd het carillon door de inspanningen van oud-archivaris en toenmalige beiaardier Jac. Klok, en met steun van bedrijven en particulieren, uitgebreid met klokken van de firma Eijsbouts. Nu telt het 47 klokken, gestemd in zg. middentoonstemming. Het is de bedoeling dat het in 2010 uitgebreid is met 2 extra klokken (zie bij Activiteiten/Nieuwe klokken).
 
 
Lees meer 
 
Lees meer in het boekje Uurwerk en klokkenspel in de Sint Catharijnetoren te Brielle van Dr. Laura J. Meilink-Hoedemaker. Dit boekje is te bestellen bij de secretaris A. Sars, Maarland Nz. 40, 3231 CG Brielle en kost € 10,- excl. verzendkosten.
 
 
 
Klik hier om het hoofdstuk De aankoop van een klokkenspel bij François Hemony, 1660-1662 te downloaden.
 
 
   Carillon
  Feiten
  Opschriften
  Zelf spelen
  Klokkenzolder