Algemene omschrijving

Restanten van een KAPEL, met een middeleeuwse oorsprong. De tuinmuren bestaan uit de muren van de middeleeuwse kapel van het Catharina- of Zuideindse Gasthuis. De ouderdom is niet bekend maar moet hoog zijn; aangezien het Gasthuis in 1293 werd gesticht. De kerk was ruim dertig meter lang en bijna zeven meter breed.

In de zestiende eeuw werd de kerk buiten gebruik gesteld. Het gebouw deed vervolgens lange tijd dienst als opslagruimte voor onder meer turf. In het midden van de 19e eeuw werd het Gasthuis ingrijpend verbouwd en gingen er stemmen op om de kerk te slopen. In eerste instantie schrok men hiervan terug omdat de sloop niet kon plaatsvinden zonder het Gasthuis zelf te beschadigen of de zijmuur te verzwakken.

Uiteindelijk werd toch tot sloop besloten en werd de kerk begin 1861 afgebroken. De muren bleven tot op twee meter staan, met uitzondering van de muur aan de zuidzijde, dus van het Gasthuis. Lange tijd bleef het perceel onbebouwd. In 1923 werd hier in opdracht van vleeshouwer L. Gazan een huis met schuur gebouwd. Aan de achterzijde van het perceel verrees in hetzelfde jaar een slachtplaats, de huidige garage. Daartoe werd het restant van het koor van de kerk afgebroken. De vrijgekomen stenen werden gebruikt voor de nieuwbouw.  

 

Redengevende beschrijving - 1

De gemiddeld 2,5 meter hoge muren zijn opgetrokken in baksteen van divers formaat en kleurschakering in kruisverband. Restanten van pleister bevinden zich op grote delen van het muurwerk. De kerk telde van oorsprong vermoedelijk negen traveeën en een driezijdige koorsluiting.

Vanaf de Voorstraat gerekend liggen de eerste twee traveeën binnen de huidige woning. Opmerkelijk is het verschil tussen de muur aan de linker en rechter zijde, waaruit zich de indruk opdringt dat de rechter zijde een kolommenrij omvat, waar tussen later (koud er tegen gemetseld) een vulling van baksteen bevindt. Dit zou betekenen dat de kerk niet eenbeukig was, maar bijvoorbeeld een hallenkerk met twee beuken.

De muur aan de linker zijde bestaat uit een zware muur, waarin casementen zijn opgenomen, die middels een rondboog tussen de pilasters zijn gesloten. De rand rond de casementen is afgeschuind. De overgang van het vijfde naar het zesde travee is verzwaard tot een halve pijler, met een bredere profiellijst. Vanaf deze pijler lijkt zich tegen de muur een vloerniveau af te tekenen dat ongeveer 20 centimeter hoger ligt dan het huidige maaiveld.

De muur aan de rechter zijde bestaat uit een zware muur met vier pijlerachtige elementen, waar tussen terugliggend een bakstenen muur (grotendeels) koud tussen is geplaatst. De positie van de pijlers correspondeert niet met die van de pilasters in de linker muur. De restanten van de koorsluiting zullen naar alle waarschijnlijkheid zich nog ondergronds bevinden, aangezien het scheur- en zakkingspatroon van het muurwerk van de garage overeenkomt met de locatie van de driezijdige koorsluiting.

De restanten van de KAPEL zijn van monumentale waarde vanwege de hoge ouderdom en de archeologische- en bouwhistorische waarde. Mede van belang in relatie tot de ontwikkeling van Brielle.